Wprost nie można się im oprzeć! Poranne rozsmarowywanie kremowego masła orzechowego na grzance albo Twoja ulubiona czekolada pełna całych orzechów laskowych… W tej czekoladowej euforii łatwo czasem zapomnieć, że zawarte w niej orzechy pochodzą z krzewu, który rośnie tuż za rogiem – z leszczyny! W niniejszym artykule znajdziesz wszystko, co zawsze chciałeś wiedzieć o tych uwielbianych powszechnie orzechach.

Naukowa nazwa leszczyny pospolitej to Corylus avellana. Wskazuje ona na miejsce pochodzenia tego krzewu – włoską prowincję Avellana. Region ten jest od dawna znany z uprawy leszczyny, która należy do rodziny brzozowatych i dorasta do 5 m wysokości. Orzech laskowy to smaczne nasiono owocu leszczyny, bogate w oleje i tłuszcze. Orzechy laskowe są bardzo lubiane ze względu na swój słodkawy smak i chrupkie wnętrze w czerwono-brązowej łupinie. A skoro o łupinach mowa – aby dostać się do pysznego orzecha z delikatną, brązową skórką, potrzeba nieco wysiłku i pomocy dziadka do orzechów, który rozłupie zdrewniałą owocnię.

Co zaskakujące, leszczyna jest uznawana za jedną z najstarszych rodzimych roślin owocowych w Niemczech. W epoce kamienia łupanego rosła ona pospolicie w mieszanych lasach dębowych, wówczas bardzo rozległych. Nawet wtedy stanowiła ważne źródło pożywienia, a po dziś dzień rośnie dziko w całej Europie. Obecnie uprawia się ją na dużą skalę w krajach śródziemnomorskich i w Anatolii. Głównymi producentami orzechów laskowych są Turcja i  Włochy.

Orzechy laskowe rosną na krzewach uprawianych głównie w Turcji i we Włoszech.

  1. Rodzaje orzechów laskowych

Orzechy laskowe można podzielić na trzy grupy ze względu na kształt. Okrągłe orzechy laskowe w języku angielskim nazywa się również cobnuts. Są średniej wielkości, łatwo je rozłupać i mają bardzo wysoką jakość. Z kolei stożkowate orzechy laskowe mają lekko wydłużony kształt o spiczastej lub zaokrąglonej końcówce. Podczas rozłupywania tego rodzaju orzechów łatwo jest uszkodzić ich jądro, dlatego ogólnie sprzedaje się je tylko w łupinach. Długie orzechy laskowe w kształcie migdału mają najmniejszy udział na orzechowym rynku. Mimo że są duże, mają niższą jakość i nie nadają się do łupania.

Orzechy laskowe należą w istocie do „prawdziwych” orzechów. Zaskakiwać może bowiem fakt, że większość produktów spożywczych nazywanych orzechami tak naprawdę wcale nimi nie jest – to owoce. A taki orzech ziemny jest na przykład rośliną strączkową. Warto też zauważyć, że z botanicznego punktu widzenia truskawka to także orzech!

  1. Sezon zbiorów i podaż orzechów laskowych

Z pewnością mogłeś zauważyć, że przetworzona żywność często zawiera orzechy laskowe. Jest to możliwe dlatego, że rynek jest w nie zaopatrywany przez cały rok. Sezon zbiorów w Turcji trwa od końca lipca do początku sierpnia. W innych regionach rozpoczyna się on we wrześniu.

Orzechy laskowe są dostarczane na rynek w różnych formach. Jądra orzechów występują w całości, siekane lub mielone, a zimą popularne stają się orzechy w łupinach. Podczas zakupów upewnij się, że łupina jest nieuszkodzona i że orzech jest ciężki. Orzechy laskowe powinno się przechowywać w ciemnym, chłodnym miejscu – zarówno te w łupinie, jak i bez niej. Możesz je także trzymać przez 6 miesięcy w lodówce lub do roku w zamrażarce. Po rozłupaniu jednak należy je przetworzyć szybko.

  1. Twarda łupina, miękkie wnętrze

Do rozłupania orzechów laskowych najlepiej użyć dziadka do orzechów, w przeciwnym razie możesz uszkodzić jądro. Jeśli chcesz uzyskać z owoców mąkę orzechową, najlepiej sprawdzi się robot kuchenny lub rozdrabniacz. Kontynuuj miksowanie mąki orzechowej, a po kilku minutach uzyskasz orzechowe purée, które jest idealne do zaprawiania sosów lub wzbogacania smaku deserów.

Pod sztywną, zdrewniałą owocnią orzech laskowy ma wciąż brązową skórę otaczającą cenne jądro. Skórka jest całkowicie jadalna. Jeśli jednak ze względów estetycznych chcesz ją usunąć, włóż orzechy na 20 minut do piekarnika rozgrzanego do 200°C. Nie tylko wzmocni to ich smak, ale też sprawi, że skórka odejdzie bez problemu potarta kuchennym ręcznikiem. Warto także wspomnieć, że mieszając orzechy przed upieczeniem z kilkoma łyżkami stołowymi oleju i przypraw, błyskawicznie uzyskasz pyszną przekąskę.

  1. Cenny olej z orzechów laskowych

Orzechy laskowe stanowią popularną przekąskę: same lub w orzechowych mieszankach. Świetnie sprawdzają się w owocowych sałatkach, jako dodatek do puddingów albo składnik słodkich i słonych wypieków. Zwykle jednak kończą przetworzone w postaci czekolady z orzechami, masła lub purée orzechowego, mąki orzechowej albo – nie lada gratka – oleju z orzechów laskowych. Wysoka zawartość tłuszczów oznacza, że orzechy laskowe są idealne do produkcji oleju. Ale uwaga, tylko bardzo mała część globalnej produkcji orzechów jest wykorzystywana w tym celu, co czyni ten olej tak wyjątkowym. Olej z orzechów laskowych ma bardzo krótki okres trwałości, ale doskonale sprawdza się w roli pysznego, aromatycznego oleju do sałatek lub do przyrządzania deserów.

Olej z orzechów laskowych jest wyjątkowo aromatyczny.

  1. Orzechy laskowe jako alergen

Na pewno spotkałeś się z etykietami widocznymi na szerokiej gamie produktów i ostrzegającymi: „może zawierać śladowe ilości orzechów”. Dlaczego jednak mamy się spodziewać orzechów w artykułach spożywczych, które zdawałyby się ich nie zawierać? Wspomniany napis to dobrowolna deklaracja ze strony producenta. W większości przypadków jest to spowodowane tym, że w dużych zakładach produkcyjnych przetwarzanych jest wiele składników, a nie tylko jeden wybrany artykuł spożywczy. Skoro więc w zakładzie produkcyjnym przetwarza się orzechy, wytwórcy za pomocą tej informacji zabezpieczają się, w razie gdyby (w najgorszym wypadku) doszło do niepożądanego krzyżowego zanieczyszczenia produktów. Owe „śladowe ilości nie są jednak dokładnie określone, co oznacza, że w danym artykule może w ogóle nie być śladu orzechów, a równie dobrze może się tam znajdować orzech w całości. Jeśli zatem cierpisz na alergię, najlepiej spytać producenta bezpośrednio, jakiego rodzaju orzechy wykorzystuje i czy ich ilość rzeczywiście stanowi poważne ryzyko dla zdrowia.

  1. Zdrowa przekąska między posiłkami

Orzechy laskowe składają się z około 63% tłuszczu i 14% białka. Zawierają duże ilości witaminy B i E, a także wiele minerałów. Orzechy te stanowią więc oczywiście bogate źródło energii, dlatego pomimo ich cennych wartości odżywczych należy je spożywać z umiarem. Uwagę należy jednak zwrócić nie tylko na dużą ilość tłuszczu, ale również na kompozycję kwasów tłuszczowych, która w przypadku orzechów laskowych naprawdę robi wrażenie. Zawierają one głównie jedno- i wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Badania kliniczne wykazały, że regularne spożywanie orzechów może redukować ryzyko zachorowania na raka jelit. Orzechy laskowe mają też przyczyniać się do zmniejszenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Zakłada się, że wynika to z ich zdolności do redukcji poziomu cholesterolu. I dotyczy to nie tylko orzechów laskowych. Orzechy włoskie, orzechy ziemne i migdały również szczycą się korzystnymi dla zdrowia właściwościami odżywczymi. Najlepiej jest łączyć ze sobą różne rodzaje orzechów w ramach zrównoważonej diety.

  1. Własne zbiory orzechów laskowych

Krzewy leszczyny rosną w wielu miejscach, znajdziesz je praktycznie wszędzie. Jesienią możesz więc samodzielnie zebrać orzechy laskowe i je wysuszyć. Najlepiej jest zbierać orzechy z ziemi, bo gwarantuje to, że są dojrzałe. Usuń wszelkie pozostałości liści i rozłóż orzechy w ciepłym, ale przewiewnym pomieszczeniu, na przykład nad grzejnikiem. To dobre miejsce, by mogły wyschnąć. Upewnij się, że orzechy nie leżą jeden na drugim i regularnie je obracaj. Proces ten trwa około 6 tygodni. W większości przypadków po tym czasie orzechy laskowe będą odpowiednio wysuszone, by można je było bez problemu przechowywać – swoją drogą te w łupinach wytrzymają dłużej niż rozłupane.

Czy kiedykolwiek samodzielnie zbierałeś i suszyłeś orzechy? A może czasem robisz z nich własne orzechowe purée? Podziel się z nami swoim doświadczeniem lub udostępnij ten artykuł na Facebooku.

// Drukuj